Gastronomía8 min de lectura
10 pratos catalás imprescindibles nos menús do día
Da escudella aos canelons de asado, pasando pola botifarra con xudías. Unha guía polos pratos catalás que non podes deixar de probar cando xantas de menú.
Autor: Equipo Menudia
A cociña catalá é unha das máis ricas e antigas de Europa, con pratos documentados dende a Idade Media. Moitos destes clásicos seguen aparecendo nos menús do día dos restaurantes de Cataluña, adaptados aos tempos pero fieis á súa esencia. Aquí tes dez pratos que tes que coñecer — e probar — cando xantas de menú.
Escudella e carn d'olla. É o prato de cullera máis antigo documentado de Europa: o escritor Francesc Eiximenis xa contaba no século XIV que todos os catalás a comían cada día. Trátase dun caldo rico obtido de ferver carne de vitela, polo, botifarra, ósos e touciño con grans de bico, pataca, repolo, cenoria, nabo e apio. A pilota — unha gran albóndega de carne picada con ovo, pan e especias — é a alma do prato. Tradicionalmente asociada ao Nadal, nos menús do día de inverno atoparás unha versión máis lixeira pero igualmente reconfortante.
Canelons. Malia a súa orixe italiana, os canelons son un prato profundamente catalán dende finais do século XVIII, cando cociñeiros estranxeiros que traballaban nas fondas de Barcelona os introduciron. A marca El Pavo comercializou as placas secas de pasta en 1911, e iso disparou a súa popularidade. A tradición de comelos por Sant Esteve — recheos cos restos do asado de Nadal — é única de Cataluña. Pero nos menús do día atoparás todo o ano, normalmente recheos de carne asada e cubertos con besamel gratinada.
Botifarra amb mongetes. Se hai un prato que simboliza a cociña catalá de cada día, é este. A botifarra — chourizo fresco de porco, tipicamente sen condimentar moito para deixar que fale a carne — frítese ou faise á brasa e acompáñase de xudías do ganxet ou de Santa Pau, pequenas, brancas e mantecosas, salteadas cun pouco de allo. Simple, contundente e perfecto para o mediodía.
Fricandó. Un guiso elegante da cociña urbana catalá, documentado dende o século XVIII no receitario do pai Josep Orri. Consiste en filetes moi finos de vitela, enfarinados e guisados nun refogado con cogomelos — tradicionalmente moixernóns ou cama-secs, aínda que hoxe tamén se usan boletos ou gírgolas. A salsa, espesa e escura, é o resultado dunha cocción lenta e paciente. O nome vén do francés fricandeau, pero o prato evolucionou ata ser inconfundiblemente catalán.
Esqueixada de bacallau. A ensalada estrela do verán catalán: bacallau esfiañado (desfeito a man, nunca cortado con coitelo), tomate maduro, cebola, olivas negras e pemento vermello, todo aliñado cun bo chorro de aceite de oliva. O bacallau salgado é un ingrediente fundamental da cociña mediterránea dende a Idade Media, cando permitía conservar o peixe durante meses. A esqueixada é fresca, lixeira e perfecta como primeiro prato dun menú do día de verán.
Arròs negre e fideuà. Dous pratos mariñeiros da costa catalá que comparten base: un refogado intenso con cebola, tomate e allo, caldo de peixe e marisco. O arròs negre debe a súa cor e sabor á tinta de lura, que lle dá un gusto profundo e mariño. A fideuà, orixinaria de Gandia no País Valenciano pero adoptada con entusiasmo por toda a costa catalá, substitúe o arroz por fideos curtos e finos tostados no forno ou na paella. Ambos os dous sérvense tipicamente con allioli.
Escalivada. Pemento vermello, berenxena e cebola cocidos lentamente á brasa ou no forno ata que a pel se queima e a carne queda tenra e fumada. Pélase, córtase en tiras e aliñase con aceite de oliva. O nome vén de «escalivar», que en catalán quere dicir cocer entre cinzas quentes. É unha garnición habitual nos menús do día, pero tamén se come como primeiro prato con anchoas ou queixo de cabra.
Crema catalana e mel i mató. Para pechar, dúas sobremesas que atoparás constantemente nos menús do día. A crema catalana — documentada dende o século XIV no Llibre de Sent Soví — é unha crema de ovos, leite, azucre, canela e pel de limón, cunha capa de azucre queimado por riba. Celébrase tradicionalmente o día de San Xosé (19 de marzo). O mel i mató é aínda máis sinxelo: mató fresco (un queixo tenro sen sal) servido con mel. Dúas sobremesas que demostran que a mellor cociña moitas veces é a máis simple.